DE ROL VAN DOSSIERS

Dossiers zijn de thema’s waar Schoolstrijd actie-onderzoek naar doet. Thema’s waarop we het verschil maken. Tegelijkertijd staan dossiers symbool voor grotere vraagstukken in ons onderwijs. Zoals hoe we omgaan met normativiteit. Of maatwerk mogelijk is. En hoe we gelijke kansen produceren. En vragen we ons af: werkt de manier waarop we het onderwijs hebben georganiseerd daarin mee of tegen? Samen pellen we deze thema’s af tot de kern, en ontwerpen we duurzame alternatieven voor perverse prikkels.

DOSSIER 2: inclusief onderwijs

Een inclusieve school, dat is een mooi ideaal. De praktijk is een stuk weerbarstiger. Nederland kent meer dan 6000 thuiszitters, en menig kind wordt nog ontheven van de leerplicht. Of, zoals we bij Schoolstrijd zeggen: we krijgen het recht op onderwijs nog niet voor ieder kind georganiseerd. Dit dossier staat dan ook symbool voor de onderwijstaken waarbij er integraal samengewerkt moet worden met andere partners. Waar het kind zich naar de bureaucratie te schikken heeft, en perverse prikkels maatwerk in de weg staan.

CASUS: 6X ANDERE SCHOOL

Casus
De ouders van Sam hebben de moed bijna verloren. Sam (10 jaar) heeft complexe gedragsproblemen, en is daarom al 6x van school gewisseld. Niet altijd vrijwillig, overigens. Op sommige scholen had hij het prima naar z’n zin. Maar volgens de juffen en meesters was Sam met zijn agressieve uitbarstingen echt niet meer te handhaven. Het enige lichtpuntje is dat het steeds duidelijk wordt waar Sam last van heeft – en welke behandeling daar het beste bij past. Hoewel het thuis best goed met hem gaat, zou Sam het liefst weer naar school gaan. En daar blijven. Sam’s ouders hebben eindelijk een school gevonden die mogelijk bereid is mee te werken.

Knelpunten op organisatieniveau
Op veel scholen ervaren docenten een hoge werkdruk. De aandacht goed over de klas verdelen, differentiëren, is wat de Inspectie verwacht. En zij zelf trouwens ook. Maar dat zegt al genoeg – je volle aandacht kun je immers niet meer dan een groepje leerlingen tegelijk geven. Sam had zoveel aandacht nodig, dat de andere leerlingen er bij in schoten. Niet altijd, maar wel te vaak. En natuurlijk was iedere leerkracht wel pedagogisch geschoold, maar echt experts in agressieregulatie waren ze zeker niet.

Toch komt Sam niet in aanmerking voor een plek in het speciaal onderwijs. Daar is zijn problematiek niet ernstig genoeg voor. Bovendien willen zowel Sam als zijn ouders dat ook niet – ondanks zijn uitbarstingen, kan immers goed meekomen.

De school waar ze nu mee in gesprek zijn lijkt bereid om Sam een plek te geven. Maar alleen wanneer er een duurzaam plan ligt, en er ook passende zorg geboden wordt. En laat dat nu net het probleem zijn: de behandelaar waar de school mee samenwerkt, heeft een wachtlijst. Sam’s ouders zijn niet voor een gat te vangen, en vinden een zelfstandige behandelaar. Maar ook dat blijkt geen optie, omdat deze behandelaar niet is ingekocht. Het samenwerkingsverband kan ook niets, omdat zij haar budget al meteen heeft verdeeld over de individuele scholen.

Knelpunten op systeemniveau
In deze casus openbaren zich een aantal systeemknelpunten. Zo gaat het passend onderwijs gepaard met een hoop bureaucratie, zoals de onmogelijkheid om een zelfstandige behandelaar in te schakelen laat zien. Dat maakt het niet eenvoudiger om een oplossing te vinden, zeker in tijden van hoge werkdruk. Ten slotte laat ook het samenwerkingsverband het na om scholen te kunnen verleiden een leerling te plaatsen, omdat het budget al is verdeeld.

OPLOSSING:
De oplossing van de casus is vrij eenvoudig: het financieren van de behandeling die nodig is om Sam een plek op school te geven. Als onderdeel van een duurzaam plan, waar zowel Sam’s ouders, de school als Sam zelf vertrouwen in hebben. Op korte termijn kan dat met een maatwerkbudget. Op lange termijn kan het samenwerkingsverband een andere verdeelmodel kiezen, waarin de leerlingen centraal staan.

GA NAAR OPLOSSINGEN